De wisent

Bijzondere terugkeer van een spectaculair dier!

Ooit kwam de wisent, ook wel bekend als Europese bizon, in grote delen van Europa voor. Wisenten leefden van het zuiden van Zweden tot het noorden van Spanje, en van Nederland tot de Kaukasus en verder naar het oosten tot diep in Rusland. Afgezien van enkele wisenten die in Europa in gevangenschap leefden, raakte de wisent volledig uitgestorven in het wild. Gelukkig werd er in 1929 in Polen een fokprogramma gestart waarmee het grootste op het land levende zoogdier van Europa werd gered. Nu zijn er weer meer dan 5000 wisenten, waarvan er 3500 in min of meer natuurlijke omstandigheden leven. De wisent is nog steeds een bedreigde diersoort en de terugkeer van de wisent naar De Maashorst is daarom niet alleen goed voor de natuur, maar ook om de wisent uit de gevarenzone te helpen.

Invloed op de natuur Wisenten zijn bewoners van halfopen bossen.

Lang geleden leefden zij samen met oerrunderen, wilde paarden en herten. Ieder gebruikte op zijn eigen manier het landschap. Samen met andere grazers zorgden wisenten voor geleidelijke overgangen van bossen en bosjes naar struiken en struwelen en naar graslanden. In steeds meer natuurgebieden spelen zij opnieuw een belangrijke rol in de natuur. Naast het grazen en snoeien, nemen wisenten graag een zandbad en maken dan ondiepe zandkuilen. Worden deze kuilen niet meer gebruikt, dan wordt het een eldorado voor bijvoorbeeld hagedissen, kevers en graafbijen. Bovendien worden favoriete zandbaden verbonden door wissels, de looppaden van de wisent. Dit netwerk van paadjes met kort gras of kale grond verbindt geschikte leefgebieden voor diezelfde hagedissen en insecten.

Fijnproevers

Wisentkoeien wegen 340 tot 540 kg, stieren tot wel 840 kg. Het zijn herkauwers die gras, kruiden, knoppen, blaadjes, twijgen en bast eten. Net als paarden kunnen ze goed overweg met droog en voedselarm gras. Ze schillen meer bomen en struiken dan alle andere planteneters. Hierdoor maken ze meer openheid in een volwassen bos. Als loofhout niet beschikbaar is worden ook jonge loten van dennen gegeten, iets waartoe rund en paard nauwelijks in staat zijn. Desondanks zijn het fijnproevers die er niet voor terugdeinzen om dwars door een doornstruweel te lopen om bij een smakelijk hapje te komen. Doornstruweel, met sleedoorn en meidoorn wordt door wisenten ook gesnoeid, waardoor het compact wordt en het maar langzaam uitbreidt.

Wisenten spotten

Sinds het voorjaar van 2016 lopen er wisenten in een gebied van 180 hectare, waarin ze kunnen wennen aan hun nieuwe omgeving. Dit gebied is tot 1 januari 2021 alleen toegankelijk met begeleide excursies of tijdens open dagen, maar er is een goede kans om de dieren te aanschouwen vanaf een aantal plekken bij het raster. Aan de Udensedreef is hiervoor een verhoogd uitkijkpunt aangelegd. Het spreekt voor zich dat het betreden van het wengebied ten strengste verboden is. In de toekomst wordt het begrazingsgebied vergroot en weer toegankelijk. Wisenten, taurossen en Exmoor pony’s lopen dan samen in één begrazingsgebied.